Ai về nhắn khách Phú Phong
Ăn con chim mía, nặng lòng quê hương

Huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định miền Trung có thị trấn Phú Phong là quê hương của Quang Trung Nguyễn Huệ, một vùng trung du bán sơn địa, với lưu vực hai bờ sông Côn từ xưa bạt ngàn đồng mía.

Trong đồng mía ấy lại có một loài chim nhỏ hơn con se sẻ, cư trú từng đàn, mỗi đàn đông tới cả ngàn con. Chúng có màu lá úa thường xuất hiện vào những tháng cuối đông và đầu xuân. Người ta gọi là chim mía Phú Phong, món đặc sản nức tiếng ưa chuộng của du khách đến thăm quê hương đất võ Tây Sơn.

Muốn đánh bắt chim mía, người ta dùng cái trủ như tấm lưới, căng suốt bờ ruộng cao hơn ngọn mía, cầm sào dài đập vào lá mía, rung đuổi chim, cứ thế chúng chuyền dần vào trủ. Những chú chim mía béo tròn, sau khi đem về vặt lông, hơ qua lửa cho cháy hết lông tơ, còn lại như một miếng thịt nạc rửa sạch, mổ moi sạch ruột rồi ướp gia vị gồm muối hạt giã nhỏ với ớt, hành, hạt tiêu, thêm ít bột ngọt, ngũ vị hương.

Món ngon nhất là nướng và rô ti.

Nướng thì mổ banh chim, ướp gia vị, ép vào cặp đưa trên lò than hồng vài lượt, mỡ chảy ra xèo xèo thơm cả xóm. Chim rô ti thì thả vào chảo dầu đậu phụng vừa sôi, chỉ mươi phút chim vàng rộm, xương thịt giòn. Những chú chim xếp ra đĩa, rắc lên trên ít hạt vừng rang cho đẹp mắt là có thể mời các ''chiến hữu'' cùng thưởng thức. Chim mía mà có rượu trắng chính hiệu Bàu Đá nhâm nhi thì cứ gọi là đệ nhất anh hào. Thịt chim mía thơm mà ngọt đầm, đậm đà hương vị. Những người sành chim mía, thường chọn những con đầu nhỏ, mỏ ngắn, nếu không tinh sẽ nhầm chim áo giá (áo đà) là loại chim đầu to, mỏ dài, thịt nhạt, du khách bị đánh lừa, vì loại chim này không ngon.

Trên bầu trời phía nam có hai món chim, góp tiếng nói cho ẩm thực về xứ ta, đâu đâu cũng lắm món ngon vật lạ, đặc sản đa dạng vừa thơ mộng, phong phú.

Món chim mía hấp dẫn ở màu vàng ươm và độ giò, dai

Đào Tăng