BỘ SÁCH CÁNH DIỀU
GIÁO VIÊN: TRƯƠNG THẾ THẢO

CHỦ ĐỀ 8: TRAO ĐỔI CHẤT VÀ CHUYỂN
HÓA NĂNG LƯỢNG Ở SINH VẬT
BÀI 21: HÔ HẤP TẾ BÀO.

BÀI 21: HÔ HẤP TẾ BÀO.
I. HÔ HẤP TẾ BÀO.

BÀI 21: HÔ HẤP TẾ BÀO.

 Các chất tham gia vào hô hấp tế bào: chất hữu cơ (glucose), oxygen. Sản phẩm
tạo ra: năng lượng, khí carbon dioxide và hơi nước.
 Vai trò của hô hấp tế bào: Oxygen đi vào cơ thể được sử dụng để oxi hóa các chất
dinh dưỡng, tạo năng lượng cho các hoạt động sống của tế bào và cơ thể.

BÀI 21: HÔ HẤP TẾ BÀO.

I. HÔ HẤP TẾ BÀO.
- Hô hấp tế bào là quá trình phân giải chất hữu cơ giải phóng năng lượng cung cấp
cho các hoạt động sống của cơ thể. Trong quá trình này, tế bào sử dụng oxygen và
thải ra carbon dioxide, nước.

BÀI 21: HÔ HẤP TẾ BÀO.

Chất hữu cơ (Glucose) + Oxygen  Năng lượng + Carbon dioxide + Nước.

BÀI 21: HÔ HẤP TẾ BÀO.

I. HÔ HẤP TẾ BÀO.
- Hô hấp tế bào là quá trình phân giải chất hữu cơ giải phóng năng lượng cung cấp
cho các hoạt động sống của cơ thể. Trong quá trình này, tế bào sử dụng oxygen và
thải ra carbon dioxide, nước.
- Phương trình tổng quát hô hấp dạng chữ:
- Glucose + Oxygen Carbon dioxide + Nước + Năng lượng (ATP và nhiệt).

BÀI 21: HÔ HẤP TẾ BÀO.

Khi chạy, quá trình trao đổi chất tăng lên, tế bào cơ phân giải chất hữu cơ giải
phóng năng lượng nhiệt làm cơ thể nóng dần lên, toát mồ hôi, nhịp thở tăng lên
cung cấp đủ oxygen cho hô hấp tế bào và thải khí carbon dioxie ra khỏi cơ thể.

BÀI 21: HÔ HẤP TẾ BÀO.

BÀI 21: HÔ HẤP TẾ BÀO.

I. HÔ HẤP TẾ BÀO.
- Hô hấp tế bào là quá trình phân giải chất hữu cơ giải phóng năng lượng cung cấp
cho các hoạt động sống của cơ thể. Trong quá trình này, tế bào sử dụng oxygen và
thải ra carbon dioxide, nước.
- Phương trình tổng quát hô hấp dạng chữ:
- Glucose + Oxygen Carbon dioxide + Nước + Năng lượng (ATP và nhiệt).
II. MỐI QUAN HỆ HAI CHIỀU GIỮA TỔNG HỢP VÀ PHÂN GIẢI CHẤT
HỮU CƠ Ở TẾ BÀO.

BÀI 21: HÔ HẤP TẾ BÀO.

Quá trình phân giải và tổng hợp chất hữu cơ ở tế bào trái
ngược nhau vì nguyên liệu của quá trình này là sản phẩm của quá
trình kia và ngược lại. Quá trình tổng hợp và phân giải chất hữu cơ
ở tế bào có mối quan hệ hai chiều. Trong đó, quá trình tổng hợp
tạo chất hữu cơ (những phân tử có kích thước lớn) là nguyên liệu
cho quá trình phân giải trong hô hấp tế bào; quá trình hô hấp tế

BÀI 21: HÔ HẤP TẾ BÀO.

Bảng so sánh sự khác nhau giữa quá trình tổng hợp và
quá trình phân giải chất hữu cơ ở sinh vật
Quá trình tổng hợp ở tế bào

Chức năng
Chất tham gia
Chất tạo thành
Nơi diễn ra
Năng lượng

Quá trình phân giải
(hô hấp ở tế bào)

Tổng hợp chất hữu cơ bằng
cách kết hợp các phân tử nhỏ

Phân giải chất hữu cơ, giải phóng
năng lượng cho hoạt động sống
của cây

Glucose, axit amin,…+năng
lượng

Chất hữu cơ + Oxygen

Diễn ra trong tế bào chất

Nước + Carbon dioxide + Năng
lượng
Diễn ra trong ti thể ở mọi tế bào

Cần cung cấp năng lượng

Giải phóng năng lượng

Chất hữu cơ

BÀI 21: HÔ HẤP TẾ BÀO.

Ở tế bào lá cây:
- Quá trình tổng hợp chất hữu cơ (quang hợp) tạo ra nguyên liệu
cho quá trình phân giải chất hữu cơ (hô hấp tế bào).
- Ngược lại, quá trình phân giải chất hữu cơ lại cung cấp năng
lượng cần thiết và khí carbon dioxide cho quá trình tổng hợp chất
hữu cơ.

BÀI 21: HÔ HẤP TẾ BÀO.

I. HÔ HẤP TẾ BÀO.
- Hô hấp tế bào là quá trình phân giải chất hữu cơ giải phóng năng lượng cung cấp
cho các hoạt động sống của cơ thể. Trong quá trình này, tế bào sử dụng oxygen và
thải ra carbon dioxide, nước.
- Phương trình tổng quát hô hấp dạng chữ:
- Glucose + Oxygen Carbon dioxide + Nước + Năng lượng (ATP và nhiệt).
II. MỐI QUAN HỆ HAI CHIỀU GIỮA TỔNG HỢP VÀ PHÂN GIẢI CHẤT
HỮU CƠ Ở TẾ BÀO.
Quá trình tổng hợp và hô hấp tế bào có mối quan hệ hai chiều. Trong đó, quá
trình tổng hợp tạo chất hữu cơ là nguyên liệu cho phân giải trong hô hấp tế bào; quá
trình phân giải các chất hữu cơ giải phóng năng lượng cần cho quá trình tổng hợp.

BÀI 21: HÔ HẤP TẾ BÀO.

Trong trồng trọt người nông dân cần phải làm đất tơi xốp,
thoáng khí sẽ cấp nhiều oxygen cho hô hấp của tế bào lông hút, rễ
sẽ hút được nhiều nước và muối khoáng cần cho quang hợp của
cây, tạo năng suất cao.

BÀI 21: HÔ HẤP TẾ BÀO.

BÀI 21: HÔ HẤP TẾ BÀO.

I. HÔ HẤP TẾ BÀO.
- Hô hấp tế bào là quá trình phân giải chất hữu cơ giải phóng năng lượng cung cấp
cho các hoạt động sống của cơ thể. Trong quá trình này, tế bào sử dụng oxygen và
thải ra carbon dioxide, nước.
- Phương trình tổng quát hô hấp dạng chữ:
- Glucose + Oxygen Carbon dioxide + Nước + Năng lượng (ATP và nhiệt).
II. MỐI QUAN HỆ HAI CHIỀU GIỮA TỔNG HỢP VÀ PHÂN GIẢI CHẤT
HỮU CƠ Ở TẾ BÀO.
Quá trình tổng hợp và hô hấp tế bào có mối quan hệ hai chiều. Trong đó, quá
trình tổng hợp tạo chất hữu cơ là nguyên liệu cho phân giải trong hô hấp tế bào; quá
trình phân giải các chất hữu cơ giải phóng năng lượng cần cho quá trình tổng hợp.
III. THÍ NGHIỆM VỀ HÔ HẤP TẾ BÀO CẦN OXYGEN Ở HẠT NẢY MẦM.

BÀI 21: HÔ HẤP TẾ BÀO.
III. THÍ NGHIỆM VỀ HÔ HẤP TẾ BÀO CẦN OXYGEN Ở HẠT NẢY MẦM.
1. Chuẩn bị
- Mẫu vật: 100 g hạt đậu (hoặc hạt lúa, hạt ngô,...) nảy mầm.
- Dụng cụ bình thuỷ tinh dung tích 1 lít, nắp đậy, que kim loại có giá đỡ nến, hai cây
nến nhỏ, bật lửa hoặc diêm.
2. Tiến hành
- Chia số hạt đậu thành hai phần (mỗi phần 50 g). Cho mỗi phần vào bình A và bình
B.
- Đổ nước sôi vào bình B để làm chết hạt, chắt bỏ nước.
- Nút chặt các bình, để ở nhiệt độ phòng khoảng 1,5 – 2 giờ.
- Mở nút bình, đưa nhanh que kim loại có cây nến đang cháy vào trong hai bình
Quan sát hiện tượng xảy ra với cây nến.

BÀI 21: HÔ HẤP TẾ BÀO.
III. THÍ NGHIỆM VỀ HÔ HẤP TẾ BÀO CẦN OXYGEN Ở HẠT NẢY MẦM.

https://www.youtube.com/watch?v=l_
hA5NklK_U

BÀI 21: HÔ HẤP TẾ BÀO.
III. THÍ NGHIỆM VỀ HÔ HẤP TẾ BÀO CẦN OXYGEN Ở HẠT NẢY MẦM.
3. Thảo luận
a. Vì sao lại sử dụng hạt nảy mầm?
b. Thí nghiệm đã chứng minh được điều gì? Tại sao em kết luận như vậy?
a. Sử dụng hạt đậu đã nảy mầm vì hạt đậu đã nảy mầm sẽ hô hấp rất mạnh, cần
nhiều khí oxygen
b. Thí nghiệm đã chứng minh được hô hấp tế bào tiêu thụ nhiều oxygen. Kết luận
như vậy vì từ kết quả thí nghiệm khi đưa nhanh que kim loại có cây nến đang cháy
vào trong hai bình thì cây nến đang cháy cho vào bình A thì bị tắt (vì không có khí
oxygen), cây nến đang cháy cho vào bình B thì vẫn tiếp tục cháy (do hạt đậu nảy
mầm đã bị làm chết bằng nước sôi nên trong bình B vẫn có khí oxygen).
Phương trình tổng quát (dạng chữ) của quá trình hô hấp tế bào ở hạt đậu:
Chất hữu cơ (Glucose) + Oxygen → Năng lượng + Carbon dioxide + Hơi nước.

BÀI 21: HÔ HẤP TẾ BÀO.
III. THÍ NGHIỆM VỀ HÔ HẤP TẾ BÀO CẦN OXYGEN Ở HẠT NẢY MẦM.
1. Chuẩn bị
2. Tiến hành
3. Thảo luận
a. Vì sao lại sử dụng hạt nảy mầm?
b. Thí nghiệm đã chứng minh được điều gì? Tại sao em kết luận như vậy?
4.Báo cáo kết quả
Theo mẫu báo cáo thí nghiệm bài 20.