BỘ SÁCH CÁNH DIỀU
GIÁO VIÊN: TRƯƠNG THẾ THẢO

CHỦ ĐỀ 3: PHÂN TỬ
BÀI 5: GIỚI THIỆU VỀ LIÊN KẾT HÓA HỌC.

BÀI 5: GIỚI THIỆU VỀ LIÊN KẾT HÓA HỌC.
I. ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO VỎ NGUYÊN TỬ KHÍ HIẾM

Hình 5.1a) nguyên tử helium có 2 electron lớp ngoài cùng.
Hình 5.1b) nguyên tử neon có 8 electron lớp ngoài cùng.
Hình 5.1c) nguyên tử argon có 8 electron lớp ngoài cùng.
⇒ Lớp vỏ ngoài cùng của các nguyên tử khí hiếm có 8 electron
(riêng He có 2 electron).

BÀI 5: GIỚI THIỆU VỀ LIÊN KẾT HÓA HỌC.
I. ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO VỎ NGUYÊN TỬ KHÍ HIẾM
Lớp vỏ ngoài cùng của nguyên tử khí hiếm có 8 electron (riêng helium có 2
electron), là lớp vỏ bền vững.

BÀI 5: GIỚI THIỆU VỀ LIÊN KẾT HÓA HỌC.
I. ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO VỎ NGUYÊN TỬ KHÍ HIẾM
Lớp vỏ ngoài cùng của nguyên tử khí hiếm có 8 electron (riêng helium có 2
electron), là lớp vỏ bền vững.
II. LIÊN KẾT ION:

Sự tạo thành liên kết trong phân tử sodium chloride
Nguyên tử Na cho đi 1 electron ở lớp
ngoài cùng trở thành ion mang một
điện tích dương, kí hiệu là Na+

Nguyên tử Cl nhận 1 electron từ
nguyên tử Na trở thành ion mang một
điện tích âm, kí hiệu là Cl-

Sự tạo thành liên kết trong phân tử sodium chloride
Các ion Na+ và Cl- hút nhau tạo thành liên kết trong phân tử sodium chloride.

Sự tạo thành liên kết trong phân tử sodium chloride

Lớp vỏ của ion Na+ có 10 electron tương tự lớp vỏ
nguyên tử của nguyên tố khí hiếm neon. 
Lớp vỏ của ion Cl- có 18 electron tương tự lớp vỏ
nguyên tử của nguyên tố khí hiếm argon. 

Sự tạo thành liên kết trong phân tử sodium chloride

- Ion Na+ ít hơn nguyên tử Na 1 eletron.
- Ion Na+ ít hơn nguyên tử Na một lớp electron.

Sự tạo thành liên kết trong phân tử magnesium oxide
Nguyên tử Mg cho đi 2 electron ở lớp
ngoài cùng trở thành ion mang hai
điện tích dương, kí hiệu là Mg2+

Nguyên tử O nhận 2 electron từ
nguyên tử Mg trở thành ion mang hai
điện tích âm, kí hiệu là O2-

Sự tạo thành liên kết trong phân tử sodium chloride
Các ion Mg2+ và O2- hút nhau tạo thành liên kết trong phân tử magnesium oxide.

Sự tạo thành liên kết trong phân tử magnesium oxide

Ion Mg2+ lớp vỏ có 10 electron tương tự như khí
hiếm Neon.
Ion O2- lớp vỏ có 10 electron tương tự như khí hiếm
Neon.

Sự tạo thành liên kết trong phân tử magnesium oxide

Ion Mg2+ có ít hơn nguyên tử Mg 2 electron.
Ion Mg2+ có ít hơn nguyên tử Mg một lớp electron.

BÀI 5: GIỚI THIỆU VỀ LIÊN KẾT HÓA HỌC.

I. ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO VỎ NGUYÊN TỬ KHÍ HIẾM
Lớp vỏ ngoài cùng của nguyên tử khí hiếm có 8 electron (riêng helium có 2 electron), là
lớp vỏ bền vững.
II. LIÊN KẾT ION:
- Khi kim loại điển hình kết hợp với phi kim điển hình:
+ Nguyên tử kim loại cho electron tạo thành ion dương.
+ Nguyên tử phi kim nhận electron tạo thành ion âm.
Các ion dương và ion âm hút nhau, tạo ra hợp chất ion.
- Liên kết ion là liên kết được tạo thành bởi lực hút giữa ion dương và ion âm.
- Các hợp chất ion có những tính chất sau:
+ Là chất rắn ở điều kiện thường.
+ Thường có nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi cao.
+ Khi tan trong nước tạo ra dung dịch dẫn được điện.

Ở điều kiện thường, potassium chloride là chất
rắn vì:
Khi nguyên tử K (kim loại điển hình) kết hợp với
nguyên tử Cl (phi kim điển hình) thì kim loại K sẽ
cho electron tạo thành ion dương, nguyên tử Cl sẽ
nhận electron tạo thành ion âm. Các ion dương và
ion âm hút nhau tạo ra hợp chất ion là potassium
chloride.
Các hợp chất ion đều là chất rắn ở điều kiện
thường.

BÀI 5: GIỚI THIỆU VỀ LIÊN KẾT HÓA HỌC.
I. ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO VỎ NGUYÊN TỬ KHÍ HIẾM
II. LIÊN KẾT ION:
III. LIÊN KẾT CỘNG HÓA TRỊ:

Phân tử hydrogen gồm hai nguyên
tử H, mỗi nguyên tử H có 2 electron ở
lớp vỏ. Giống với lớp vỏ của khí hiếm
Helium.

Trong phân tử nước, nguyên tử O có 8
electron lớp ngoài cùng tương tự như khí hiếm.
Mỗi nguyên tử H có 2 electron lớp ngoài
cùng tương tự như khí hiếm helium.

Trong phân tử khí carbonic (carbon
dioxide), nguyên tử C có 4 electron dùng chung
với nguyên tử O (mỗi nguyên tử O góp 2
electron).

BÀI 5: GIỚI THIỆU VỀ LIÊN KẾT HÓA HỌC.
I. ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO VỎ NGUYÊN TỬ KHÍ HIẾM
II. LIÊN KẾT ION:
III. LIÊN KẾT CỘNG HÓA TRỊ:
- Liên kết cộng hoá trị là liên kết được tạo thành bởi một hoặc nhiều đôi electron
dùng chung giữa hai nguyên tử.
- Chất được tạo thành nhờ liên kết cộng hóa trị được gọi là chất cộng hoá trị.
- Ở điều kiện thường, các chất cộng hoá trị tồn tại ở cả 3 thể: thể rắn (đường ăn,
iodine,…), thể lỏng (bromine, ethanol,…), thể khí (oxygen, nitrogen, carbon
dioxide,…). Các chất cộng hóa trị thường có nhiệt độ sôi và nhiệt độ nóng chảy
thấp. Nhiều chất cộng hóa trị không dẫn điện (đường ăn, ethanol,…)

a) Nước tinh khiết chỉ gồm các phân tử nước.
Mà nước là chất cộng hóa trị nên dẫn điện kém.
Trong nước biển, ngoài nước còn có các muối,
phổ biến nhất là sodium chloride. Sodium
chloride là hợp chất ion nên khi sodium
chloride tan trong nước tạo dung dịch dẫn được
điện.
b) Đường ăn là hợp chất cộng hóa trị nên có
nhiệt độ nóng chảy thấp. Muối ăn là hợp chất
ion nên có nhiệt độ nóng chảy cao.

So sánh một số tính chất chung của chất cộng hóa trị với chất ion?
Tính chất

Chất ion

Chất cộng hóa trị

Trạng thái (ở điều kiện
thường)

Thể rắn

Cả ba thể (rắn, lỏng, khí)

Nhiệt độ sôi, nhiệt độ
nóng chảy

Cao

Thấp

Dẫn điện

Tan trong nước tạo dung Nhiều chất không dẫn
điện (đường ăn, ethanol,
dịch dẫn được điện
…)