BỘ SÁCH CÁNH DIỀU
GIÁO VIÊN: TRƯƠNG THẾ THẢO

BÀI 15: TÁC DỤNG CỦA CHẤT LỎNG
LÊN VẬT ĐẶT TRONG NÓ

BÀI 15: TÁC DỤNG CỦA CHẤT LỎNG LÊN VẬT ĐẶT TRONG NÓ.

I. LỰC ĐẨY CỦA CHẤT LỎNG LÊN VẬT ĐẶT TRONG NÓ

Ta thấy P > P1
Hướng của lực do
nước tác dụng lên
khối nhôm theo
phương thẳng đứng
chiều từ dưới lên
trên.
Khi thể tích phần
chìm của khối nhôm
tăng dần thì lực do
nước tác dụng lên
khối nhôm tăng dần.

Khi một vật được
đặt trong chất lỏng,
nó sẽ chịu một lực
hướng thẳng đứng
từ dưới lên, được
gọi là lực đẩy
Acsimet.

Lực đẩy của nước (lực đẩy Acsimet) tác dụng lên
xô nước khi xô nước chìm trong nước, lực này tác
dụng theo hướng thẳng đứng từ dưới lên nên sẽ
giúp ta kéo xô nước nhẹ hơn khi ra ngoài mặt
nước.

- Nằm tắm trong bồn thấy cơ thể bị đẩy lên trên.
- Đi bơi thả lỏng cơ thể sẽ nổi lên trên.
- Lực đẩy Acsimet giúp cho tàu thuyền nổi
- Viên nước đá nổi trong nước.
- Khinh khí cầu bay lơ lửng trong không khí

- P1 = P3.
- Thể tích phần chìm trong nước của khối nhôm càng lớn thì lực đẩy Acsimet tác
dụng lên vật càng lớn.

Lực Acsimet tác dụng lên
vật trong hình 15.4 có
phương thẳng đứng,
chiều từ dưới lên trên.

BÀI 15: TÁC DỤNG CỦA CHẤT LỎNG LÊN VẬT ĐẶT TRONG NÓ.

I. LỰC ĐẨY CỦA CHẤT LỎNG LÊN VẬT ĐẶT TRONG NÓ
- Định luật Acsimet: Chất lỏng tác dụng lên vật đặt trong nó một lực đẩy hướng
thẳng đứng lên trên (lực đẩy Acsimet), có độ lớn bằng trọng lượng phần chất lỏng bị
vật chiếm chỗ.
- Độ lớn của lực Acsimet được tính bằng: FA = d.V
d là khối lượng riêng của chất lỏng (đơn vị N/m3)
V là thể tích phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ (đơn vị m3)

Nhấn một chai nhựa rỗng có thể tích 500 mL
được nút kín dễ hơn nhấn một chai nhựa rỗng
có thể tích 5 L được nút kín vì lực đẩy Acsimet
tác dụng lên chai nhựa rỗng có thể tích 500 mL
nhỏ hơn lực đẩy Acsimet tác dụng lên chai
nhựa rỗng có thể tích 5 L.

Hai vật có cùng kích
thước nên thể tích
Va = Vb
Hai vật cùng thả vào
trong nước nên da = db
=> Vậy lực đẩy Acsimet
tác dụng lên hai vật là
như nhau.

BÀI 15: TÁC DỤNG CỦA CHẤT LỎNG LÊN VẬT ĐẶT TRONG NÓ.

I. LỰC ĐẨY CỦA CHẤT LỎNG LÊN VẬT ĐẶT TRONG NÓ
- Định luật Acsimet: Chất lỏng tác dụng lên vật đặt trong nó một lực đẩy hướng
thẳng đứng lên trên (lực đẩy Acsimet), có độ lớn bằng trọng lượng phần chất lỏng bị
vật chiếm chỗ.
- Độ lớn của lực Acsimet được tính bằng: FA = d.V
d là khối lượng riêng của chất lỏng (đơn vị N/m3)
V là thể tích phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ (đơn vị m3)
II. ĐIỀU KIỆN ĐỊNH TÍNH ĐỂ MỘT VẬT NỔI HAY CHÌM TRONG CHẤT
LỎNG

- Các vật nổi: khối gỗ, viên nước đá, dầu ăn.
- Các vật chìm: miếng nhựa, miếng sắt, miếng nhôm.
- Các vật nổi có khối lượng riêng nhỏ hơn khối lượng riêng của nước, các vật chìm
có khối lượng riêng lớn hơn khối lượng riêng của nước.

BÀI 15: TÁC DỤNG CỦA CHẤT LỎNG LÊN VẬT ĐẶT TRONG NÓ.

I. LỰC ĐẨY CỦA CHẤT LỎNG LÊN VẬT ĐẶT TRONG NÓ
- Định luật Acsimet: Chất lỏng tác dụng lên vật đặt trong nó một lực đẩy hướng
thẳng đứng lên trên (lực đẩy Acsimet), có độ lớn bằng trọng lượng phần chất lỏng bị
vật chiếm chỗ.
- Độ lớn của lực Acsimet được tính bằng: FA = d.V
d là khối lượng riêng của chất lỏng (đơn vị N/m3)
V là thể tích phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ (đơn vị m3)
II. ĐIỀU KIỆN ĐỊNH TÍNH ĐỂ MỘT VẬT NỔI HAY CHÌM TRONG CHẤT
LỎNG
- Vật nổi lên khi khối lượng riêng của vật nhỏ hơn khối lượng riêng của chất lỏng.
- Vật lơ lửng trong chất lỏng khi khối lượng riêng của vật bằng khối lượng riêng của
chất lỏng.
- Vật chìm xuống khi khối lượng riêng của vật lớn hơn khối lượng riêng của chất
lỏng.

Một khúc gỗ lớn nổi được trong nước vì khối lượng riêng của khúc gỗ nhỏ
hơn khối lượng riêng của nước, còn khối lượng riêng của viên bi thép lớn hơn khối
lượng riêng của nước nên nó chìm.

Với cùng chất lỏng, độ lớn của lực đẩy chỉ phụ thuộc vào thể tích của chất
lỏng bị vật chiếm chỗ.
Lực đẩy Acsimet tác dụng lên khối đất nặn ở hình 15.7b lớn hơn lực đẩy
Acsimet tác dụng lên khối đất nặn ở hình 15.7a nên ở hình 15.7b vật nổi lên còn
hình 15.7a vật chìm xuống.

- Nếu P>FA : vật chìm xuống
- Nếu P- Nếu P=FA : vật lơ lửng.
- Suy ra:
+ dvật.V> dlỏng .V hay dvật > dlỏng : vật chìm xuống
+ dvật.V< dlỏng .V hay dvật < dlỏng : vật nổi lên
+ dvật.V= dlỏng .V hay dvật = dlỏng : vật lơ lửng

Câu 1: Chọn phát biểu đúng.
A. Lực đẩy Acsimet tác dụng lên một vật nhúng trong chất lỏng chỉ phụ thuộc bản
chất của chất lỏng.
B. Lực đẩy Acsimet có chiều hướng từ trên xuống dưới.
C. Thể tích của vật nhúng trong chất lỏng càng lớn thì độ lớn của lực đẩy Acsimet
càng lớn.
D. Độ lớn của lực đẩy Acsimet tác dụng lên vật nhúng trong chất lỏng không thể
lớn hơn trọng lực tác dụng lên vật.
Câu 2: Khi một vật được nhúng ngập hoàn toàn và nổi lơ lửng trong chất lỏng thì
A. lực đẩy Acsimet tác dụng lên vật nhỏ hơn trọng lực tác dụng lên vật.
B. lực đẩy Acsimet tác dụng lên vật lớn hơn trọng lực tác dụng lên vật.
C. lực đẩy Acsimet tác dụng lên vật có độ lớn bằng độ lớn trọng lực tác dụng lên
vật.
D. lực đẩy Acsimet tác dụng lên vật bằng trọng lượng riêng của vật.

Câu 3:  Một vật nổi trong nước và có một phần thể tích của vật ngập trong nước.
Điều gì xảy ra khi cho thêm muối vào nước. Biết khối lượng riêng của nước và
nước muối lần lượt là 1 000 kg/m3 và 1 030 kg/m3. Phát biểu nào sau đây đúng.
A. Không có gì xảy ra.
B. Vật chìm xuống.
C. Phần thể tích của vật chìm trong nước giảm đi.
D. Phần thể tích của vật chìm trong nước tăng lên.
Vì khối lượng riêng của nước muối lớn hơn của nước nên vật sẽ nổi lên khi
cho muối vào nước. Vậy phần thể tích của vật chìm trong nước giảm đi.

Câu 4:  Vì sao một cái phao không chìm trong nước?
A. Vì khối lượng của phao nhỏ hơn khối lượng của nước.
B. Vì khối lượng riêng của phao nhỏ hơn khối lượng riêng của nước.
C. Vì phao nhẹ.
D. Vì thể tích của nó lớn hơn nước.
Câu 5:  Lực đẩy Acsimet có độ lớn phụ thuộc vào
A. lượng chất lỏng trong bình và khối lượng của vật.
B. thể tích của phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ và bản chất của chất lỏng.
C. độ sâu của vật bị nhúng chìm so với đáy bình.
D. kích thước của vật.

Câu 6: Hai tấm sắt và nhôm có cùng khối lượng được treo vào hai đầu cân, khi đó,
cân thăng bằng (hình 15.1). Điều gì xảy ra khi nhúng ngập hoàn toàn cả hai tấm sắt
và nhôm vào trong nước? Biết khối lượng riêng của sắt và nhôm lần lượt là 7 800
kg/m3 và 2 700 kg/m3.
A. Cân vẫn giữ thăng bằng.                       B. Cân nghiêng xuống về phía tấm nhôm.
C. Cân nghiêng xuống về phía tấm sắt.     D. Chưa thể trả lời do không đủ dữ kiện.
Do khối lượng riêng của nhôm nhỏ hơn khối lượng riêng của sắt nên với
cùng một khối lượng thì thể tích của tấm nhôm sẽ lớn hơn thể tích của tấm sắt. Khi
nhúng ngập cả hai tấm vào nước, lực đẩy Acsimet tác dụng lên tấm nhôm sẽ lớn
hơn làm đầu cân phía tấm nhôm đi lên và đầu cân phía tấm sắt đi xuống. Vì vậy, cân
sẽ nghiêng xuống về phía tấm sắt.

Câu 7:  Một chiếc bè có dạng hình hộp dài 4 m, rộng 2 m. Biết bẻ ngập sâu trong
nước 0,5 m; trọng lượng riêng của nước 10 000 N/m3. Chiếc bè có trọng lượng là
bao nhiêu?
A. 40 000 N.
C. 50 000 N.
B. 45 000 N.
D. Một giá trị khác.
P= d.V = 10 000.( 4. 2.0,5)= 40 000N