Ngày soạn: 04/10/2010
Tiết: 17
BÀI: TIM VÀ MẠCH MÁU.
MỤC TIÊU:
Kiến thức: Học xong bài này, HS phải:
-Chỉ ra được các ngăn tim (ngoài và trong), van tim.
-Phân biệt được các loại mạch máu.
- Trình bày rõ các pha trong chu kỳ co giãn tim
Kỹ năng: Rèn luyện những kỹ năng:
-Rèn kỹ năng tư duy suy đoán, dự đoán.
-Rèn kỹ năng tổng hợp kiến thức.
-Rèn luyện kỹ năng vận dụng lý thuyết để tập đếm nhịp tim lúc nghỉ và sau khi hoạt động.
Thái độ:
Có ý thức bảo vệ tim và mạch, trong các hoạt động tránh làm tỏn thương tim và mạch máu.
II . CHUẨN BỊ:
Chuẩn bị của giáo viên:
-Mô hình tim (tháo lắp)
-Tranh vẽ phóng to hình 16-1, 17-1, 17-2, 17-3/51, 54, 55, 56/SGK
Chuẩn bị của HS:
-Ôn lại cấu tạo của tim và mạch máu ở động vật.
-Kẻ bảng 17-1 trang 54 SGK vào vở học.
HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
Ổn định tình hình lớp: (1’)
Điểm danh HS, kiểm tra vệ sinh, ánh sáng phòng học…
Kiểm tra bài cũ: (6’)
* Câu hỏi:
Câu 1: Hệ tuần hoàn máu gồm những thành phần cấu tạo nào? Vai trò mỗi thành phần?
Câu 2: Trình bày sự lưu thông máu trong vòng tuần hoàn lớn và nhỏ?
* Dự kiến phương án trả lời:
Câu 1: Hệ tuần hoàn gồm: tim và hệ mạch
- Tim có 4 ngăn: 2 tâm nhỉ và 2 tâm thất.
+ Nửa phải chứa máu đỏ thẩm, nữa trái chứa máu đỏ tươi.
+ Tim có vai trò co bóp đẩy máu
- Hệ mạch:
+ Động mạch xuất phát từ tâm thất.
+ Tỉnh mạch xuất phát từ tâm nhỉ.
+ Mao mạch nối tỉnh mạch và mao mạch đến các tế bào.
-> Vai trò chuyển máu từ tim đến tế bào - từ tế bào về tim.
Câu 2: Máu lưu thông trong hai vòng tuần hoàn:
+ Vòng tuần hoàn lớn từ tâm thất trái đến cơ quan trao đổi chất rồi về tâm nhỉ phải - có chức năng trao đổi chất
+ Vòng tuần hoàn nhỏ máu từ tâm thất phải đến phổi trao đổi khí rồi về tâm nhỉ trái - có chức năng trao đổi khí.
Giảng bài mới:
* Giới thiệu bài: (1’)
Tim có vai trò quan trọng trong việc tuần hoàn máu là co bóp đẩy máu đi khắp cơ thể. Để thưcï hiện được chức năng đó tim có cấu tạo thế nào? Tiết học hôm nay giúp ta hiểu được điều đó.
* Tiến trình bài dạy:

TG
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Nội dung

15’
HĐ1: Tìm hiểu cấu tạo của tim:


-Cho HS quan sát mô hình tim.






? Tim có hình dạng ngoài như thế nào?
-Màng tim 3 lớp, lớp giữa có dịch nhờn giúp tim hoạt động tự do.
-Yêu cầu HS thảo luận nhóm hoàn thành bảng 17-1.


-Tổ chức thảo luận toàn lớp:







-Dựa vào bảng 17-1, các em hoạt động cá nhân trả lời 2 câu hỏi dưới bảng 17-1.
- Gọi 2 HS trả lời.






-Dùng mô hình tim để giải thích cho HS về những điều dự đoán của mình là đúng hay sai.
? Vậy sự phù hợp giữa cấu tạo và chức năng của tim là gì?
? Tim có cấu tạo như thế nào?
-Cá nhân quan sát


Trả lời câu hỏi: Tim có hình chóp, đỉnh quay xuống dưới. Màng tim bao bọc bên ngoài.


-Dựa và mô hình tim và hình 16-1/51/SGK và đặc điểm vòng tuần hoàn lớn, vòng tuần hoàn nhỏ thảo luận nhóm hoàn thành bảng 17-1.
-Đại diện 2 nhóm trả lời, các nhóm còn lại nhận xét, bổ sung để hoàn thiện:
Các ngăn tim co
Nơi máu được bơm tới

TN trái
TN phải
TT trái
TT phải
TT trái
TT phải
ĐM chủ
ĐM phổi

-Dựa vào kết quả của bảng 17-1, để trả lời 2 câu hỏi.

-2 HS trả lời, các HS còn lại nhận xét, bổ sung để hoàn thiện: TT trái sẽ có thành dày nhất, còn TN có thành mỏng nhất. Giữa các ngăn tim và giữa các ngăn tim với mạch máu phải có van tim để máu chỉ được bơm